به گزارش خبرگزاری اقتصاد فردا : در روز چهارشنبه ۹ مهرماه ۱۴۰۴، سود سهام عدالت مربوط به عملکرد مالی دو سال گذشته به حساب مشمولان واریز شد. با این اقدام، بار دیگر پرسش مهمی در ذهن سهامداران شکل گرفت: چه زمانی قانون اجازه فروش دوباره سهام عدالت را صادر خواهد کرد؟
آزادسازی سهام عدالت نخستین‌بار در سال ۱۳۹۹ با مجوز دولت و نهادهای ناظر آغاز شد. در آن زمان، سهامداران توانستند ابتدا ۳۰ درصد از دارایی خود را در خردادماه و سپس بخشی دیگر را در تیرماه به فروش برسانند. اما هجوم گسترده برای فروش، بازار سرمایه را با صف‌های سنگین و افت شدید قیمت‌ها مواجه کرد. همین مسئله موجب شد شورای عالی بورس، با وجود تأکیدات رهبری، معاملات گسترده سهام عدالت را متوقف کند.
تجربه تلخ سال ۹۹ نشان داد که آزادسازی بدون برنامه‌ریزی، ثبات بازار سرمایه را تهدید می‌کند. با توجه به اینکه حدود ۴۹ میلیون نفر مشمول سهام عدالت هستند و این دارایی‌ها شامل سهام شرکت‌های بزرگ دولتی در صنایع کلیدی است، فروش هم‌زمان آن‌ها می‌تواند بازار را با عرضه سنگین و کاهش شدید قیمت‌ها مواجه کند.
در دوره آزادسازی، فروش سهام با مشکلات متعددی همراه بود. کارگزاری‌ها و بانک‌ها به دلیل نگرانی از ریزش بازار، فروش را به‌صورت قطره‌چکانی انجام دادند. همچنین تأخیر در واریز وجه، نبود شفافیت در نحوه فروش، و عدم اطلاع‌رسانی دقیق به سهامداران باعث نارضایتی گسترده شد.
بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند فروش سهام عدالت، به‌ویژه در شرایط نوسانی بازار، تصمیمی شتاب‌زده است. هدف اصلی این طرح، توانمندسازی اقتصادی بلندمدت مردم از طریق مالکیت در شرکت‌های سودده بوده و نه تأمین مالی کوتاه‌مدت. نگهداری این دارایی‌ها در بلندمدت می‌تواند بازدهی بیشتری نسبت به فروش در شرایط فعلی داشته باشد.
شورای عالی بورس برای بازگشت امکان فروش سهام عدالت، سه پیش‌شرط اساسی را در نظر گرفته است:
- فروش بلوکی و تدریجی: به‌جای فروش خرد و هم‌زمان، واگذاری باید به‌صورت کنترل‌شده و به سرمایه‌گذاران بزرگ انجام شود تا بازار توان جذب آن را داشته باشد.
- تکمیل زیرساخت شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی: برای سهامداران غیرمستقیم، لازم است شرکت‌های واسط از نظر حقوقی و مدیریتی تقویت شوند تا امکان مدیریت و نقدشوندگی دارایی‌ها فراهم شود.
- ارائه تسهیلات اعتباری به‌جای فروش: یکی از راهکارهای جایگزین، ارائه کارت‌های اعتباری بر مبنای ارزش سهام عدالت است تا سهامدار بدون فروش اصل دارایی، بتواند نیازهای مالی خود را تأمین کند.
تا زمانی که این زیرساخت‌ها فراهم نشود، فروش گسترده سهام عدالت ممکن نخواهد بود. کارشناسان نیز توصیه می‌کنند سهامداران با صبر و نگاه بلندمدت، از منافع سالانه و ارزش ذاتی این دارایی بهره‌مند شوند.
