اقتصاد فردا:
توقف ویرایش ثبت‌سفارش خودروها و تبعات آن در بازار
به گزارش اقتصاد فردا، سازمان توسعه تجارت اخیراً ابلاغیه‌ای صادر کرده است که تأثیرات عمیقی بر بازار خودرو و روند واردات داشته است. این ابلاغیه به توقف ویرایش ثبت‌سفارش خودروهای مشمول بند «ر» در سامانه جامع تجارت اشاره دارد. بند «ر» تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ یکی از مهم‌ترین راه‌های واردات خودرو به شمار می‌رفت که به واردات خودروهای سواری بدون انتقال ارز کمک می‌کرد.
بر اساس این ابلاغیه، تنها پرونده‌هایی که تأمین ارز شده‌اند، می‌توانند فرایند خود را ادامه دهند و این موضوع به شرط عدم تغییر در ارزش پرونده، تعداد خودروها، شناسه کالا و کد تعرفه امکان‌پذیر است. به نظر می‌رسد که اعلام توقف ویرایش ثبت‌سفارش‌ها، در ظاهر یک تصمیم اداری برای ساماندهی واردات باشد، اما در واقعیت، این موضوع در بازار خودرو عمیق‌تر از یک تصمیم ساده است.
سوال اصلی این است که چه کسانی از این محدودیت‌ها سود می‌برند و رانت‌ها به کدام مسیرهای جدید منتقل می‌شوند؟ بند «ر» به عنوان یک راهکار برای واردات خودرو بدون استفاده از ذخایر ارزی کشور، به افرادی که به منابع ارزی غیررسمی دسترسی دارند، جذابیت ویژه‌ای داشت. توقف ویرایش در سامانه جامع تجارت به معنای عدم امکان تغییر در جزئیات پرونده‌هاست، اما به وضوح مشخص است که پرونده‌های تأمین ارز شده می‌توانند ادامه یابند و این موضوع مرز بین قانون و رانت را مشخص می‌کند.
گروهی از افراد پیش از ابلاغ رسمی، از توقف ویرایش باخبر شده و در آخرین لحظات، پرونده‌های خود را نهایی کرده‌اند و این به معنای بهره‌مندی از امتیازات بند «ر» برای یک دایره محدود از افراد است. این وضعیت به حذف تازه‌واردان و فعالان واقعی بازار منجر می‌شود و تنها افرادی که از قبل در سیستم جای دارند، قادر به استفاده از این فرصت خواهند بود.
سازمان توسعه تجارت با مدیریت ناگهانی و تغییر قوانین در میانه راه، باعث ایجاد هرج‌ومرج در بازار و افزایش قیمت خودروها خواهد شد. با بسته شدن و باز شدن لحظه‌ای مسیرهای واردات، محیط برای سرمایه‌گذاری سالم از بین می‌رود و تنها افرادی که دارای روابط هستند، باقی خواهند ماند. به نظر می‌رسد که توقف ویرایش ثبت‌سفارش، بیشتر به نفع کسانی است که پیش‌تر پرونده‌های خود را نهایی کرده‌اند تا به نفع مصرف‌کننده نهایی.
